Vorig artikel
VVN Examentraining Vinoloog organoleptisch deel 2
Geplaatst op 31-08-2010

17 augustus j.l. in Maarn

Dit was de 2e avond van de examentraining organoleptisch deel met dit keer als docent Frank Jacobs. Frank is voor velen een bekend gezicht als docent van de wijnacademie. Hij opent de avond met de opmerking dat het examen zeer binnenkort is en dat hij de deelnemers graag nog enkele handige tips mee wil geven.

Voor het blindproeven van wijnen is het belangrijk dat:
- Je lichamelijk fit bent.
- Je zorgt goed geconcentreerd te zijn.
- Je “een gesprek aangaat met de wijn”.
- Je een “signalement” maakt van de wijn; d.m.v. het proefformulier breng je structuur aan en gebruik je steeds hetzelfde patroon.
- Je door regelmatig te proeven een proefdatabank opbouwt en dit koppelt met je theoretische kennis.
- “Lekker” geen criterium is, d.w.z. proef altijd open en eerlijk.
- Je er dingen uithaalt die je duidelijk opvallen b.v. een hoge zuurgraag, hoog alcohol of veel tannine.

Voor het examen is het belangrijk je te realiseren dat:
- Van de drie mogelijkheden één het vaak zeker niet is; de overige twee mogelijkheden liggen vaak dicht bij elkaar.
- Je aan de hand van je analyse, proefdatabank en theoretische kennis een keuze maakt.
- Je je niet laat afleiden door emotie of andere factoren.
- Je consequent, eerlijk en analytisch blijft.
- Het niet belangrijk is of je de wijn lekker vind. Je kan beter een “vieze” wijn goed hebben dan een lekkere fout.
- Je eerste keuze bijna altijd de beste is. Later ga je vaak naar een oplossing “toe redeneren”.

Na deze tips gaan de deelnemers aan de slag met het proeven van de 10 wijnen waarvoor men in totaal een uur de tijd heeft. Net als bij de eerdere training met Claudia van Dongen, maken de aanwezigen eerst weer een analyse van de wijnen zonder de mogelijke opties te kennen.

De proefnotitie van de eerste wijn wordt als volgt gegeven: goudgeel en helder van kleur. Een enkeling vind ‘m iets aromatisch. Sommigen menen een lichte houttoets te bespeuren. In de smaak op de achtergrond wat tropisch fruit. Goede zuurgraad, alcohol ongeveer 13%. Een wijn die uit een koel klimaat lijkt te komen, waarschijnlijk uit 2007. Het druivenras zou chardonnay kunnen zijn.

De opties voor deze wijn waren:
- 2008 AOC Moselle Luxembourgeoise, Riesling, Clos Mon Vieux Moulin.
- 2008 AOC Coteaux du Languedoc, Picpoul-de-Pinet, Domaine de Félines.
- 2008 Vin de Pays des Côtes de Thongue, Muscat à Petits Grains, Domain de de l’Arjolle.

Chardonnay staat niet bij de opties, dus het moet iets anders zijn. Twee van de opties betreffen aromatisch druivenrassen, Riesling en Muscat. In het glas zat echter een nauwelijks aromatische wijn. Bij de opties staan een Riesling en een Muscat, beide duidelijk aromatische druivenrassen. Picpoul staat niet bekend als een aromatisch ras. Hierdoor zou men gelijk op het juiste antwoord komen.
Daarnaast valt de Muscat af omdat die keuze een wijn uit een warm klimaat betreft. Zulke wijnen moeten vaak binnen een jaar gedronken worden en de optie zoals hier gegeven zou over de top zijn.

Het juist antwoord voor wijn 1 is dus de 2008 AOC Coteaux du Languedoc, Picpoul-de-Pinet, Domaine de Félines.

Voor wijn 2 wordt de volgende proefnotitie gegeven: groen, grassig, buxus, boterig, beetje restzoet, citrus, appel, niet complex met een harde lange afdronk.
Ook hier wordt weer gekozen voor de chardonnay. Bij de vraag of dit een typische proefnotitie is voor een chardonnay komt het antwoord dat een sauvignon blanc het meest voor de hand ligt, maar dat niet goed kan zijn omdat wijn 4 ook een sauvignon blanc lijkt te zijn.

Deze redenering is voor Frank aanleiding om nogmaals te onderstrepen dat je je niet moet laten leiden door emotie en denken dat er geen 2x een sauvignon blanc in het examen zou kunnen voorkomen. Misschien niet zo voor de hand liggend, maar wel mogelijk. Ga af op je analyse en je proefnotitie en beoordeel de wijn dan open en eerlijk.

Dan komt er een opmerking uit de groep dat de wijn wellicht ook houtopvoeding heeft gehad. Dat is niet het geval, maar deze indruk zou gewekt kunnen worden door de toegevoegde zwavel in de vorm van sulfiet, SO2. Bij het openen van de wijn gaf dit zelfs enige irritatie aan de ogen. Deze zwavel kan een gebrande indruk geven en worden opgevat als houtopvoeding. Bij deze wijn verdwijnt de gebrande indruk trouwens later.
Ook maakt iemand een opmerking over de kleur. Kleur kan echter een slechte raadgever zijn. Het is gevaarlijk je conclusie hierdoor voornamelijk te laten bepalen. Gebruik het hoogstens als extra argument.

De opties voor wijn 2 zijn:
- 2008 DO Rueda, Verdejo, Hermanos Lurton.
- 2008 AOC Rully, Château de Rully, Antonin Rodet.
- 2008 California, Mendocino County, Fumé Blanc, Fetzer Vineyards.

De verdejo zou frisse zuren hebben, citrus en geel fruit. Hoe kan een wijn uit het warme Spanje toch zo fris zijn? De wijngebieden liggen hier op zo’n 800m hoogte waardoor de nachten er koel zijn. Bij veel van deze wijnen wordt ook eens 10% van de druiven onrijp geplukt en later geassembleerd om zo toch de nodige zuren en frisheid in de wijn te krijgen.

Rully – Bourgogne (Châlonnais) hier gebruikt men inderdaad de chardonnay maar deze wijnen hebben altijd houtrijping!

Fumé Blanc, Mendocino County – Fumé Blanc is een slimme marketing truc van producent Robert Mondavi. Op het moment dat Mondavi zijn sauvignon blanc met houtrijping in de markt wilde zetten was hier geen vraag naar. Door hem om te dopen tot Fumé Blanc lukte dat wel. Een Fumé Blanc is dus een sauvignon blanc met houtrijping. Deze benaming komt echter alleen maar voor in Californië.

De wijn in glas 2 is de : 2008 DO Rueda, Verdejo, Hermanos Lurton.
Verdejo heeft vaak tonen van sauvignon blanc vooral als het een 100% verdejo betreft.
In Rueda komt ook de combinatie verdejo-viura voor maar die zal neutraler zijn omdat de toevoeging van viura, een vrij neutrale druif, de wijn afvlakt.

De proefnotitie voor wijn 4 wordt als volgt gegeven : fris fruit, grassig, asperges, citrusfruit, mooie zuren, geen hout, mooi in balans. De pointer voor deze wijn is de aspergetoon waardoor gelijk de associatie met sauvignon blanc opkomt.

De opties waren:
- 2008 AOC Menetou-Salon, ´Clos de Blanchais´, Domaines Henry Pellé.
- 2008 DOC Bairrada, Tabor, Caves Aliança S.A.
- 2009 New Zealand, Marlborough, Sauvignon Blanc, The Ned

De opties: Menetou-Salon is een sauvignon blanc uit een koel klimaat.

Bairrada – Portugal is vaak gemaakt van de Maria Gomez druif. Deze druif heeft een riesling karakter. Is de wijn echter gemaakt van bical dan heeft het meer een meer boers karakter.

Sauvignon blanc uit Marlborough. Marlborough is een koel klimaat, door z’n ligging aan zee niet erg ver van de Zuidpool. Sauvignon staat hier pas sinds 1973 aangeplant.

De juiste keuze was hier de : 2009 New Zealand, Marlborough, Sauvignon Blanc, The Ned o.a. door de duidelijk aanwezige aspergetoon die vaak wijst naar een sauvignon blanc uit Nieuw-Zeeland.

De opties van wijn 6 zorgden voor een brede discussie over pinot noir/spätburgunder.
De opties waren allen wijnen gemaakt van deze druif maar dan elk uit een ander land/werelddeel.

Als afsluiting stond er een wijn in glas 10 die wel verdacht veel op een muscat leek, dus druivig en muscaatachtig, maar met frisse tonen en niet versterkt.
De opties waren dan ook voor velen makkelijk:
- 2008 DO Navarra, Blanco dulce de Moscatel, Bodegas Julián Chivite.
- 2006 AOC Jurançon, Ballet d’Octobre, Domaine Cauhapé
- 2007 Tokaij, Furmint Late Harvest, Disznókó.

Iedereen koos hier de Blanco dulce de Moscatel en dat bleek ook te kloppen.
Op de vraag van Frank waarom het niet de Tokaij Late Harvest zou kunnen zijn werd aangegeven dat de geproefde wijn duidelijk een muscat getypeerde wijn is. Wat Frank echter bedoelde was dat die keuze bekend zou moeten zijn. De Tokaij werd namelijk als laatste wijn geschonken tijdens de vorige sessie met Claudia van Dongen. Met andere woorden: leer gebruik te maken van je proefdatabank!!

Ook deze 2e avond werd door de deelnemers weer als een zeer goede bijdrage en voorbereiding op het examen ervaren. Frank is een docent die weet hoe hij de stof het beste aan de groep kan overbrengen en de mensen te motiveren en te inspireren om er helemaal voor te gaan.
Verenigde Vinologen Nederland (VVN)